CÔNG TY CỔ PHẦN XUẤT NHẬP KHẨU
THÉP VÀ THIẾT BỊ HÀ NỘI
Ngày đăng: 04/03/2019

Ngành thép Việt Nam đã hết thời hoàng kim?

Ngành thép Việt Nam đã hết thời kỳ hoàng kim?

Sau một thời gian dài ăn nên làm ra và đầu tư phát triển “nóng” đã dẫn đến cung vượt cầu, trong khi đó xuất khẩu ngày càng cạnh tranh khốc liệt do rào cản bảo hộ thương mại gia tăng bùng nổ, hiện nay cộng đồng doanh nghiệp ngành thép đang phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức.

Khó khăn chồng chất khó khăn

Giai đoạn từ năm 2014 đến giữa năm 2018 có thể coi là thời kỳ hoàng kim của ngành thép khi tăng trưởng bình quân ngành đạt mức xấp xỉ 20% trên năm. Ở thời điểm này, ngành thép đạt mức tăng trưởng cao là nhờ hưởng lợi từ chính sách bảo hộ trong nước và sự bùng nổ của thị trường bất động sản. Tuy nhiên, bữa tiệc nào cũng có lúc tàn,  từ đầu quý 3 năm 2018 đến nay và dự báo cho cả năm 2019, ngành thép sẽ ảm đạm khi thị trường trong nước gặp khó khăn do đang dư thừa nguồn cung, còn xuất khẩu vấp phải những rào cản do bảo hộ thương mại từ nhiều nước nhập khẩu quen thuộc.

“Từ giữa năm 2018 đến nay, thị trường thép Việt Nam gặp phải rất nhiều khó khăn. Giá thép trên thị trường thế giới có nhiều biến động khó lường, giá các mặt hàng nguyên liệu như quặng sắt, than coke… thay đổi liên tục khó dự đoán và giữ ở mức cao trong khi đó giá hầu hết các mặt hàng bắt đầu đi xuống ( trong đó có xăng dầu), tác động khá lớn đến thị trường trong nước”, vị đại diện Tổng công ty Thép Việt Nam (VNSTEEL) cho biết.

Lý do quan trọng nữa dẫn đến tình trạng nguồn cung dư thừa đến từ thị trường xuất khẩu. Bởi hiện nay, khoảng 40% thép cuộn Việt Nam được xuất khẩu ra nước ngoài. Nhưng năm 2018 là năm chủ nghĩa bảo hộ dâng cao khi các quốc gia (bao gồm Mỹ, Thái Lan và Malaysia - thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam) sử dụng nhiều rào cản thương mại như đánh thuế cao đối với các sản phẩm thép để bảo vệ các nhà sản xuất trong nước.

Từ đó gây ra việc xuất khẩu thép cuộn đã bị sụt giảm nặng nề, tạo ra áp lực cao đối với các doanh nghiệp sản xuất trong nước. Cụ thể trong năm 2018, tốc độ tăng trưởng chung của ngành và xuất khẩu lần lượt là 9 % và 9,6 %, chỉ đạt khoảng 1/3 so với mức 28% và 26% vào năm 2017.

thep-cuon-xuat-khau

Thép cuộn xuất khẩu

Nhiều doanh nghiệp thành viên của Thép Việt Nam Vinasteel cho rằng, bước sang năm 2019 sẽ là một năm ngành thép tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức, khó khăn. Đó là khó khăn từ xu hướng bảo hộ trên thế giới vẫn gia tăng, cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung chưa có hồi kết, giá nguyên liệu sẽ tiếp tục bất ổn sẽ có tác động đến ngành thép trong nước. Bên cạnh đó, với tình trạng sản xuất thép cung vượt cầu khoảng 3 lần như hiện nay, cộng thêm các nhà máy của Formosa, Hòa Phát và một số dự án mới đi vào hoạt động, miếng bánh thị phần càng thu hẹp, cuộc chiến về giá để tranh giành thị trường sẽ còn khốc liệt hơn nữa.

Kích cầu tiêu thụ thép trong nước, chọn phương án xuất khẩu hợp lý

Thời gian gần đây, các nước trên thế giới có xu hướng gia tăng các biện pháp bảo hộ sản xuất trong nước và nguy cơ xung đột thương mại giữa các nền kinh tế lớn đang đe dọa đến nhiều ngành sản xuất, trong đó sản xuất thép và các sản phẩm về thép là một trong những ngành bị chịu tác động mạnh nhất.

Theo Phó cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại Nguyễn Phương Nam, trên thế giới có hơn 1.500 vụ việc phòng vệ thương mại, trong đó ngành thép chiếm hơn 30%. Đặc biệt, trong 2 năm gần đây, trên thế giới, thép thường xuyên là đối tượng của các vụ việc điều tra áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại với mức thuế suất áp dụng rất cao. Trong bối cảnh đó, xuất khẩu thép của Việt Nam đứng trước những thách thức lớn khi các nước nhập khẩu liên tục điều tra và áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại đối với thép Việt Nam.

Đơn cử như thị trường Mỹ, thép lá cán nguội (CRC) Việt Nam chịu mức thuế chống bán phá giá lên tới gần 200%, cùng với đó là các loại thuế khác lên tới khoảng 250%. Cũng loại sản phẩm này, Canada đánh thuế chống bán phá giá gần 100%, thuế khác là 6,5%. EU thì quy định sẽ đánh thuế 25% nếu lượng nhập khẩu vượt quá 3% hạn ngạch. lái

“Hiệp hội Thép Việt Nam sẽ thực hiện tuyên truyền, tổ chức những hội thảo để phổ biến các kiến thức hội nhập cho doanh nghiệp. Chúng tôi cũng khuyến nghị các doanh nghiệp trong nước khi xuất khẩu phải nghiên cứu, phân phối thị trường xuất khẩu hợp lý, tránh tập trung chủ yếu vào một vài thị trường gây ra tình trạng xuất khẩu tăng đột biến, tạo cớ cho các nước nhập khẩu tiến hành khởi xướng điều tra”, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam - Nguyễn Văn Sưa đề nghị.

Hay các sản phẩm như ống thép xuất khẩu vào thị trường Thái Lan phải chịu thuế chống bán phá giá lên đến 310%; sản phẩm thép chống ăn mòn (CORE) chịu thuế chống bán phá giá gần 200% khi xuất vào thị trường Mỹ. Nhiều thị trường lớn khác cũng đang xem xét tăng áp thêm thuế đối với các sản phẩm thép dẹt của Việt Nam.
Thị trường xuất khẩu bế tắc, trong khi nhu cầu trong nước không thể tiêu thụ hết nguồn sản xuất đã gây ra áp lực lớn lên giá bán và sản lượng thép. Để giải quyết những khó khăn hiện tại, các chuyên gia kinh tế khuyến nghị Chính phủ cần có chính sách, giải pháp để kiểm soát và ngăn chặn việc nhập khẩu tràn lan các mặt hàng thép trong nước đã sản xuất được, đặc biệt ngăn chặn sự nhập khẩu ồ ạt thép từ các nhà máy Trung Quốc, gây thiệt hại cho các nhà sản xuất trong nước.

Bên cạnh đó, Chính phủ tiếp tục thực hiện biện pháp phù hợp để kích cầu và hỗ trợ DN phát triển thị trường. Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư, tập trung các công trình trọng điểm, tạo điều kiện thuận lợi cho các DN tiếp cận tín dụng, kích cầu thị trường bất động sản.

Tin liên quan.....